Tekening voor Wittmund

Ontwerpen voor Norden

Het aantal bewaard gebleven tekeningen van orgels, die Schnitger bouwde, moet als zeer gering worden aangemerkt. Hoewel nog niet alle archieven grondig zijn doorzocht, is het wel duidelijk dat het thans bekende aantal tekeningen zich nauwelijks zal vermeerderen. Te Golzwarden nog een tekening, terwijl ook van het orgel te Norden tekeningen bewaard zijn gebleven. Naast de ontwerpen voor de orgels van Pieterburen en Groningen, Aa-kerk, kwam in het Rijksarchief van Groningen voor een aantal jaren nog een potloodtekening te voorschijn. Aan de hand van de wapens op deze tekening kon worden vastgesteld, dat het hier het orgel van Eenum in de provincie Groningen betrof. Van het orgel te Sneek zijn ook een tweetal tekeningen bekend. Walter Kaufmann schrijft deze tekeningen nog aan Schnitger toe. Bij nadere beschouwing is evenwel gebleken, dat het om in de vorige eeuw vervaardigde tekeningen gaat. Ze zijn waarschijnlijk van de hand van de orgelmaker Scheuer. Van publicatie is dan ook afgezien. Of de tekeningen persoonlijk door Schnitger zijn vervaardigd, is niet zeker, daar ze geen van alle zijn gesigneerd.Het tekenwerk kan allerminst als verfijnd worden aangemerkt. Het ging er ook niet om fraaie tekeningen te produceren, maar om de opdrachtgevers een globale indruk te geven van het bestelde instrument. Voorts waren de tekeningen nog ai eens bestemd voor de plaatselijke schrijnwerkers. In vele gevallen werden de orgelkasten met hun toebehoren door plaatselijke krachten of door daarvoor speciaal aangetrokken schrijnwerkers vervaardigd Zo werden de meeste orgelkasten van de Nederlandse Schnitgerorgels door Allart Meijer uit Groningen gemaakt. Van de zeer kleine orgels kwamen de kasten met instrumenten rechtstreeks uit de werkplaats in Hamburg. Toch kan men ook bij deze kleine orgels nog vaststellen, dat het lijst- en snijwerk door specialisten is gemaakt. Vanwege deze werkwijze was het niet noodzakelijk om de tekening verregaand te detailleren. Slechts de hoofdmaten zijn exact aangegeven, de vormgeving van de details werd aan de specialisten overgelaten. Het zijn dan ook deze details waarin de Schnitgerfronten zich in hoofdzaak van elkaar onderscheiden.