Kerk.
De kerk te Vries is een typisch voorbeeld van een romano-gotische kerk. Het oudste deel en
de toren dateren uit de 12e tot 13e eeuw. Vooral de toren is een der fraaiste romaanse
dorpstorens in ons land. Het gotische kooris van 1425. In de 17e eeuw vonden herstellingen
plaats. Een grote restauratie vond plaats van 1946 tot 1949. Het interieur bevat een mooie
kansel die in 1661 door jonkheer Ubbena van Bunne werd geschonken. Bij de laatste
restauratie werd de gietvorm van de torenklok gevonden die nu in de kelder van de
konsistorie staat (01).
Orgel.
Voorganger van het Van Oeckelen-orgel was een huisorgel (niet nader gespecificeerd krantenknipsel in verzameling van Van Meurs) (04)
1888: In 1888 werd in deze kerk een één klaviers mechanisch
sleeplade-orgel met aangehangen pedaal van C - a1 geplaatst door de orgelmakers
P. van Oeckelen en Zn. te Haren. Het orgel verkreeg de volgende dispositie:
Manuaal:
C - f3
1. Bourdon
16’ b/d
3. Prestant
8’
4. Holpijp
8’
5. Viola di Gamba
8’
6. Octaaf
4’
7. Spitsfluit
4’
8. Octaaf
2’
9. Cornet
5 sterk
Samenstelling Cornet:
c’: 4 - 2 2/3 - 1 3/5.
Dit orgel is een typisch voorbeeld van een laat 19e eeuws Van Oeckelen-orgel, ontworpen
door de zonen Cornelis en Antonie van Oeckelen. Halfronde hoekvelden aan de zijtorens,
harpbekroning op de middentoren en vazen op de zijtorens verder de stroken tussen de
pijpenvelden en het lofwerk (02).
1946-1949: Vóór de restauratie van 1946-1949 kreeg de orgelmaker H. Vegter
te Usquert de opdracht het orgel te demonteren en op te slaan. Hij brak echter een been,
zodat een collega dit werk moest doen. De opbouw van het orgel in 1949 werd wel door hem
verzorgd. Hij had ook het onderhoud en stemwerk (03).
2006: Men probeert gelden te verkrijgen voor restauratie van het
instrument. De gemeente Tynaarlo wil 10.000 euro bijdragen aan de restauratie.
Het geld wordt alleen gebruikt als het kerkbestuur onvoldoende andere
geldbronnen aanboort.
Het college van kerkrentmeesters heeft verschillende fondsen benaderd. Het is
door vocht aangetast en toe aan een grondige restauratie.
2007: Vries - Het grondig gerestaureerde orgel van de Dorpskerk in
Vries is gisteren feestelijk in gebruik genomen. Wethouder Harm Assies van
cultuur pompte daarvoor de eerste lucht door het Van Oeckelen‑orgel.
Het tamelijk simpele orgel is in 1888 geplaatst door de zonen Cornelis en
Antonie van Oeckelen uit Haren. Het is twee keer eerder gerestaureerd, in jaren
1946‑49 en in 1976, maar verkeert nog in originele staat. De restauratie heeft
100.000 euro gekost. Gisteravond is een eerste concert op het orgel gegeven.
Bezoekers kregen daarbij uitleg over de restauratie. (06)
Artikel omtrent de restauratie uit de orgelkrant van de KNOV 2008-04
Het Orgel(1886-1887)no 3/ bevat een advertentie van de volgende
inhoud: "Haren(bij Groningen), te koop twee geheel nieuwe kerkorgels met fraai tinnen
front. Koopsom f. 2200, - en f. 1600, -". De dispositie van het tweede aangeboden
orgel is als volgt: Bourdon 16’B; Bourdon 16’D; Prestant 8’ Holpijp
8’; Viola di Gamba 8’; Octaaf 4’; Fluit 4’; Octaaf 2’; Cornet 3
sterk. Hetgeen praktisch dezelde dispositie oplevert. Werd dit orgel te Vries
gekocht?Onderhoud en stemwerk door Van Oeckelen tot 1918. Hierna door diens meesterknecht
en opvolger H. Thijs.
De Mixtuur no 38(1982) 308. H. Vegter (1892-1967). Art. J. Brouwer.
Vries Hervormde kerk