DEEL IV
IV
2.
Renkum, Hervormde Kerk
(Renkum,
voormalige Hervormde kerk, Kerkstraat 9)
De
dispositie lijkt die als bij in oplevering in 1891. In
Het Orgel wordt de Salicionaal 4' van het Hoofdwerk niet
genoemd.
Verdere lotgevallen:
1944, Het orgel is in september tijdens de slag om Arnhem verwoest.
Bronvermelding:
Het Orgel, 6/3 (1891);
www.reliwiki.nl
(07-07-2021).
IV
2.
Renkum, Gereformeerde Kerk
(Renkum,
Protestantse Gereformeerde Kerk, Utrechtseweg 91)
Voor wat betreft de dispositie heb ik geen vergelijkingsmateriaal gevonden.
Verdere lotgevallen:
1964, Het Spiering-orgel wordt gesloopt.
1965, Van Leeuwen, nieuw orgel.
Bronvermelding:
www.orgbase.nl
(07-07-2021).
IV
3.
Renkum, Rooms-Katholieke Kerk
(Renkum,
Rooms-Katholieke O.L.V. ten Hemelopneming, Utrechtseweg 153)
De
dispositie wijkt fors af van die in Broekhuyzen. Tussen diens beschrijving en
die van Bouman moeten wijzigingen plaats hebben gevonden.
Verdere lotgevallen:
1950, Verschueren, nieuw orgel. Het lot van het Lindsen-orgel is onbekend.
Bronvermelding:
60
jaren Orgelbouw in Heythuysen
(Jubileumboek Verschueren 1891-1951), 48.
IV
3.
Doorwerth-Heelsum, Hervormde Kerk
(Heelsum, Protestantse Kerk, Koninginnelaan 24)
De
dispositie is die als bij aflevering in 1865.
Verdere lotgevallen:
1944, Het orgel is in september tijdens de slag om Arnhem verwoest.
Bronvermelding:
De Harp, 34/12 (1939), 93; Maarten
Seijbel, Orgelverwoestingen tijdens de
Slag om Arnhem. De Orgelvriend,
46/10 (2004), 34-37.
IV
3.
Doorwerth-Heelsum, Gereformeerde Kerk
(Doorwerth, voormalige Gereformeerde Kerk, W.A. Scholtenlaan 25)
Voor wat betreft de dispositie heb ik geen vergelijkingsmateriaal gevonden.
Lotgevallen:
1908, Mart. Vermeulen, gebouwd voor de Gereformeerde Kerk van Oosterbeek.
1935, Flentrop, plaatsing in Doorwerth.
1956, Pels, nieuw orgel. Het lot van het Vermeulen-orgel is onbekend.
Bronvermelding:
Arnhemsche Courant, 23-05-1935.
IV
4.
Wolfheze, Stichting
Wolfheze, Oecumenische Opstandingskerk, Wolfheze 1-30)
De
dispositie is die van na de vergroting door Van Brussel.
Verdere lotgevallen:
1949, Van Leeuwen, nieuw orgel. Het lot van het Maarschalkerweerd-orgel is
onbekend.
Bronvermelding:
Laus, 82;
www.reliwiki.nl
(07-07-2021).
IV
4.
Heteren, Hervormde Kerk
(Heteren, Protestantse Kerk, Kastanjelaan 14)
Dit
orgel werd in 1887 gebouwd. De dispositie is die als bij aflevering.
Verdere lotgevallen:
1944, Het orgel raakt door oorlogsgeweld onherstelbaar beschadigd.
1956, Van Vulpen, nieuw orgel in de herstelde kerk.
Bronvermelding:
Het Nieuws van den Dag, 28-06-1887; J.F. van Os,
Overzicht van stukken uit het orgelarchief
van Lambert Erné
† 19/2'71
(typoscript 1998, 2004), 170-171;
Arnhemsche Courant,
19-05-1956.
M.b.t. de voorganger van het hier beschreven
orgel:
Dit orgel is in 1887 verdwenen. Het lot ervan is onbekend.
IV
5.
Wolfheze, Gereformeerde Kerk
(Wolfheze, voormalige Protestantse Open Hof / Burchtkerk, Lawijckerhof 6)
Voor wat betreft de dispositie heb ik geen vergelijkingsmateriaal gevonden.
Lotgevallen:
1908, Standaart, nieuw orgel voor de Gereformeerde kerk van Hillegom.
1913, Standaart, wederom een nieuw orgel. Het hier beschreven orgel door hem
verkocht aan
het lokaal Rehoboth in Vlaardingen.
1929, Dekker, het orgel verplaatst naar Wolfheze.
1948, Van Leeuwen, nieuw orgel.
Bronvermelding:
www.standaart-orgels.nl
(24-04-2023);
www.reliwiki.nl
(08-07-2021).
IV
5.
Wageningen, Hervormde Kerk
(Wageningen, Protestantse Grote Kerk, Markt 1)
De
dispositie is die over de periode 1924-1940. Op een later moment heeft Bouman
gegevens over de situatie voor 1924 toegevoegd.
Verdere lotgevallen:
1940, Het orgel is in mei door oorlogsgeweld verwoest.
1943, Flentrop, nieuw noodorgel in de herstelde kerk. Ook dit orgel ging
grotendeels
door oorlogsgeweld verloren, nu in
1944.
Bronvermelding:
Orgelkalender fa. J. Stinkens, 2002;
www.reliwiki.nl
(08-07-2021).
IV
6.
Wageningen, Rooms-Katholieke Kerk
(Wageningen, Rooms-Katholieke Johannes de Doperkerk, Bergstraat 17)
Voor wat betreft de dispositie heb ik geen vergelijkingsmateriaal gevonden.
Het
orgel werd in 1866 door Gradussen gemaakt en in 1925 door Valckx & van Kouteren
naar de nieuw gebouwde kerk overgebracht.
Verdere lotgevallen:
1945, Op 7 april blies de bezetter de toren op en raakte de kerk grotendeels
verwoest. De
restanten van het orgel bleven staan tot 1949.
1951, Pels, nieuw orgel met gebruikmaking van materiaal uit het vroegere
instrument van de
Delftse H. Hippolytuskerk.
Bronvermelding:
S.J. van Lingen & Aart de Kort, De
geschiedenis van de orgels in de v.m. St. Hippolytuskerk te Delft (2),
De Orgelvriend, 38/1 (1996), 10-12;
www.reliwiki.nl
(08-07-2021).
IV
6.
Wageningen, Protestantenbond
(Wageningen, voormalige gebouw Nederlandse Protestantenbond, Walstraat)
Voor wat betreft de dispositie heb ik geen vergelijkingsmateriaal gevonden.
De
geschetste historie is niet geheel duidelijk. In 1912 plaatste Bakker & Timmenga
een nieuw orgel in de Geref. kerk van Wyckel. Mogelijk is dit instrument voor
aflevering in de Leeuwarder Harmonie gebruikt? In 1923 werd de kerk van Wyckel
een ander orgel geplaatst.
Verdere lotgevallen:
1940, Het orgel is op 11 mei als gevolg van een bombardement verwoest.
Bronvermelding
Het Orgel, 9/4 (1912), 26; Contactbrief voor
kerkenverzamelaars
(voorjaar 2005), 26.
IV
7.
Heteren, Hervormde Kerk
(Heteren, Protestantse Kerk, Kastanjelaan 14)
Zie
de annotatie van IV 4.
IV
7.
Randwijk, Hervormde Kerk
(Randwijk, voormalige Hervormde Kerk, Kerkstraat 1)
Voor wat betreft de dispositie heb ik geen vergelijkingsmateriaal gevonden.
Verdere lotgevallen:
1945, Het kerkgebouw is door oorlogsgeweld zwaar beschadigd, alleen de toren
bleef
bewaard.
1956, De Koff, nieuw orgel in het nieuwe kerkgebouw.
Bronvermelding:
www.reliwiki.nl
(08-07-2021).
IV
7.
Oosterbeek, Hervormde Kerk
(Oosterbeek, Protestantse Oude Kerk, Benedendorpsweg 134)
De
dispositie is die over de periode 1930-1944.
Verdere lotgevallen:
1944, Het orgel is in de septemberdagen ten gevolge van oorlogsgeweld verwoest.
1950, Een tijdelijk pijporgel geplaatst.
Bronvermelding:
Willem H. Tiemens, Een duizendjarige kerk.
De ned. hervormde kerk in het benedendorp van Oosterbeek, 46-48; Arnhemsche
Courant, 13-09-1950.
IV
8.
Oosterbeek, Gereformeerde Kerk
(Oosterbeek, voormalige Gereformeerde Kerk, Van Toulon van der Koogweg)
De
dispositie is die als bij aflevering in 1909.
Verdere lotgevallen:
1935, Het orgel is verkocht aan de Gereformeerde kerk te Doorwerth.
1956, Pels, nieuw orgel. Het lot van het Mart. Vermeulen-orgel is onbekend.
Bronvermelding:
www.orgbase.nl
(09-07-2021).
IV 8.
Oosterbeek, Roomsch-Katholieke Kerk
(Oosterbeek, Rooms-Katholieke St.-Bernulphuskerk, Utrechtseweg 129)
Voor wat betreft de dispositie heb ik geen vergelijkingsmateriaal gevonden.
Verdere lotgevallen:
1944, Kerk en orgel raken tijdens de slag om Arnhem zwaar beschadigd. Herstel
van het orgel
bleek niet meer mogelijk.
1948, Verschueren, nieuw orgel.
Bronvermelding:
Plaquette bij de ingang van de kerk (2017);
Limburgsch Dagblad, 27-07-1948;
Het Gregorius-blad, 69/2 (1948),
196.
IV
9.
Oosterbeek, Remonstrantse Kerk
(Oosterbeek, Remonstrantse Kerk, Wilhelminastraat 10)
De
dispositie is die als bij oplevering in 1909.
Verdere lotgevallen:
1975, Fonteyn & Gaal, wijzigingen.
1979, Kaat & Tijhuis, herstel windlade.
2019, Kaat & Tijhuis (in samenwerking met Steendam), herstel oorspronkelijke
manuaaldispositie met
gebruikmaking van historisch pijpwerk.
Verdere lotgevallen:
Encyclopedie XIV, 225-226; mondelinge
informatie Sicco Steendam 04-04-2019.
IV
9.
Schaarsbergen, Hervormde Kerk
(Schaarsbergen, Protestantse Dorpskerk, Kemperbergerweg 806)
De
dispositie is identiek aan die in Boogert, maar wijkt al van een opgave in De
Mixtuur (Cornet II i.p.v. Sesquialter II); het orgel is vermoedelijk op een
later moment gewijzigd.
Verdere lotgevallen:
1944, Het orgel raakt in september tijdens de slag om Arnhem beschadigd.
19xx, Het orgel loopt schade op als gevolg van blikseminslag.
1956, Herstelling.
197x, Het orgel wordt buiten gebruikt gesteld ten faveure van een electronisch
instrument.
1993, Plaatsing van een historisch orgel van elders. Het lot van het
Verweijs-orgel is
onbekend.
Bronvermelding:
Boogert, nr. 14; Kroniek,
De Mixtuur, nr. 84
(1996), 175-177
IV
9.
Arnhem, H. Walburgiskerk
(Arnhem, Rooms-Katholieke St.-Walburgiskerk, Sint Walburgisplein 1)
Voor wat betreft de dispositie heb ik geen vergelijkingsmateriaal gevonden.
Verdere lotgevallen:
1903, Gradussen, herstelling.
1804, Gradussen, herstelling.
1944, Het orgel is in september tijdens de slag om Arnhem verwoest.
1951, Pels, nieuw orgel.
Bronvermelding:
www.gradussen.nl
(26-04-2023); Boogaarts 109;
https://pelsenvanleeuwen.nl
(01-04-2021).
IV
10.
Arnhem, H. Eusebiuskerk
(Arnhem, voormalige Rooms-Katholieke St.-Eusebiuskerk, Nieuwe Plein 11)
Het
bouwjaar van dit orgel is 1875. De dispositie is die over de periode 1875-1949.
Verdere lotgevallen:
1944, Door oorlogsgeweld sneuvelt bijna de volledige beglazing van de kerk en
kwam het
orgel in weer en wind te staan.
1949, Pels, herstelling en wijziging.
1959, Pels, herstelling.
1982, Leeflang, restauratie.
1985, Leeflang, herplaatsing in de r.k. St.-Walburgiskerk te Arnhem.
1986, Balgherstel.
Bronvermelding:
Kroniek,
De Mixtuur, nr. 57 (1987), 322-323;
Encyclopedie X, 181-183.
IV
10.
Arnhem, H. Martinuskerk
(Arnhem, Rooms-Katholieke St.-Martinuskerk, Steenstraat 7)
De
dispositie is die als bij oplevering in 1890. Boumans
correcties hebben betrekking op de werkzaamheden in 1950.
Verdere lotgevallen:
1944, Tijdens de slag om Arnhem liep het orgel beperkte schade op.
1950, Adema/Schreurs, wijziging.
1970, Adema/Schreurs, wijziging.
1994, Adema/Schreurs, restauratie lade 2e klavier.
2004, Adema/Schreurs, restauratie overige instrument.
2006, Adema/Schreurs, dispositieherstel.
Bronvermelding:
Rogér van Dijk & Cees van der Poel, Een
vol en harmonieus geluid. Restauraties van de firma Adema belicht en beluisterd,
Het Orgel, 103/1 (2007), 4-21;
Encyclopedie XII, 151-153.
IV
11.
Arnhem, Insula Deï
(Arnhem, voormalige kloosterkapel Insula Deï, Beekstraat 40)
Voor wat betreft de dispositie heb ik geen vergelijkingsmateriaal gevonden.
In
1900 werd het bestaande orgel door Gradussen gepneumatiseerd.
Verdere lotgevallen:
1904, Gradussen, herstelling.
1944, Het orgel is in september tijdens de slag om Arnhem verwoest.
1961, Jos. Vermeulen, nieuw orgel.
Bronvermelding:
www.gradussen.nl
(26-04-2023); Boogaarts, 107-108;
www.orgbase.nl
(10-07-2021).
IV
11.
Arnhem, Musis Sacrum
(Arnhem, Stichting Musis & Stadstheater, Velperbinnensingel 10)
De
dispositie is die als bij de oplevering in 1928.
Het orgel kwam in de plaats van een in 1913 geplaatst instrument.
Verdere lotgevallen:
1970, De Koff, nieuw orgel. Het lot van het hier beschreven instrument is
onbekend.
Bronvermelding:
Arnhemsche Courant, 25-02-1913;
Het Orgel, 26/4 (1929), 27;
Het Orgel, 66/11 (1970), 286.
IV
12.
Arnhem, Groote of St. Eusebiuskerk
(Arnhem, voormalige Hervormde Eusebiuskerk, kerkplein 1)
De
dispositie lijkt die over de periode 1938-1944.
Verdere lotgevallen:
1944, Het orgel is in de nacht van 19 op 20 september als gevolg van
oorlogsgeweld
verloren gegaan. Slechts één registerschildje uit 1908 bleef bewaard. De
in 1908
verwijderde oorspronkelijke registeropschriften uit 1770, zijn bij een
orgelmaker
bewaard gebleven.
Bronvermelding:
www.reliwiki.nl
(12-07-2021).
IV
13.
Arnhem, Geref. Oosterkerk
(Arnhem, voormalige Gereformeerde Oosterkerk, Rietgrachtstraat)
De
dispositie is die van na de wijziging van 1932.
Verdere lotgevallen:
1971, Seifert, het orgel wordt overgeplaatst naar de Wallfahrtskirche in
Xanten-Marienbaum
[D].
Bronvermelding:
Nico A. Meijer, Het orgel van de
voormalige Oosterkerk te Arnhem, De
Mixtuur, nr. 25 (1979), 599-607.
IV
13.
Arnhem, Geref. Westerkerk
(Arnhem, voormalige Gereformeerde Westerkerk, Oude Stationsstraat 10)
Voor wat betreft de dispositie heb ik geen vergelijkingsmateriaal gevonden.
Lotgevallen:
1887, E. Leichel, gebouwd voor de Gereformeerde kerk aan de Kerkstraat te
Arnhem.
1925, N.A. van Dam, plaatsing in de Westerkerk.
1949, J,G. Kunst, restauratie
1972, Reil, restauratie, wijziging en nieuwe kast.
1998, Reil, het orgel wordt overgeplaatst naar de Salvatorkerk te Arnhem-Malburgen.
2011, Reil, groot onderhoud.
Bronvermelding:
Arnhemsche Courant, 05-03-1925;
www.reliwiki.nl
(27-01-2017),
www.reil.nl
(24-11-2021).
IV
13.
Arnhem, huisorgel J.H. Paap
De
dispositie is identiek aan die in de beschrijving onder II-A 21. Het instrument
is tijdens de slag om Arnhem niet verwoest, wel raakt het beschadigd.
Verdere lotgevallen:
Zie
de annotatie onder II-A 21.
IV
14.
Arnhem, Herv. Koepelkerk
(Arnhem, Nederlandse Gereformeerde Koepelkerk, Jansplein 60)
De
dispositie is die over de periode 1930-1948.
Verdere lotgevallen:
1948, Sanders, herstelling van opgelopen oorlogsschade en dispositiewijziging.
1973-1975, Restauratie en wijziging in eigen beheer.
1978, Hendriksen & Reitsma, wijziging windvoorziening.
1994. Hendriksen & Reitsma, balgherstel.
Bronvermelding:
Encyclopedie VI, 90-94.
IV
14.
Arnhem, Lutherse kerk
(Arnhem, voormalige Evangelisch-Lutherse kerk, Spoorwegstraat 8-10)
De
in eerste instantie door Bouman genoteerde dispositie is die over de periode
1913-1952. De correcties hebben betrekking op de dispositiewijziging uit dat
jaar.
Verdere lotgevallen:
1944, Het orgel werd in september tijdens de slag om Arnhem beschadigd.
1982, Van Vulpen, nieuw orgel. Dit instrument is pal voor het buiten gebruik
gestelde
Standaart-orgel geplaatst.
Bronvermelding:
P,
Orgelrestauratie en uitbreiding.
Het Orgel, 49/4 (1953), 58;
Organist & Eredienst, maart 1983,
51.
IV
15.
Arnhem, Gemeentemuseum
(Arnhem, Museum voor Moderne Kunst, Utrechtseweg 87)
De
dispositie is die over de periode 1931-1968.
Lotgevallen:
+1842,
Kam & Van der Meulen, gebouwd voor een particuliere eigenaar.
1895, Proper, geplaatst in de Gereformeerde kerk B te Apeldoorn.
1912, N.A. van Dam, overgeplaatst naar de Chr. Geref. kerk te Arnhem.
1944, Het orgel raakt tijdens de slag om Arnhem beschadigd.
1951, Reemeijer, herstelling.
19xx, Dispositiewijziging.
1968, Leeflang, restauratie en dispositiewijziging.
2022, Van Vulpen, het orgel wordt geplaatst in de balkonzaal van Musis &
Stadstheater te
Arnhem.
Bronvermelding:
Encyclopedie VI, 138-140;
www.vulpen-orgel.nl (02-06-2022).
IV
15.
Arnhem, Wijkgebouw Bethel
(Arnhem, voormalig Hervormd Wijkgebouw Bethel, Noordelijke Parallelweg 55)
De
door Bouman vastgelegde dispositie wijkt af van die in Hess-vervolg en
Broekhuyzen. Mogelijk is het de situatie van 1949.
Verdere lotgevallen:
1963, De laatste dienst in gebouw Bethel was
op 15 december. De gemeente ging over naar
de Sionkerk. Het kabinetorgel is niet meeverhuisd, mogelijk was het op
dat moment al
niet meer aanwezig. De verdere lotgevallen zijn onbekend.
Bronvermelding:
E-mail Paul van Lunteren dd 19-07-2021.
IV
15.
Arnhem, Klarendalsche Kapel
(Arnhem, voormalige Hervormde Klarendalse kapel, Klarendalseweg)
Het
orgel werd in 1912 gemaakt.
Voor wat betreft de dispositie heb ik geen vergelijkingsmateriaal gevonden.
Verdere lotgevallen:
1966, De kerk wordt buiten gebruik gesteld. Het orgel is gesloopt en in
onderdelen aan
particulieren verkocht.
Bronvermelding:
www.reliwiki.nl
(12-07-2021).
IV
15.
Rozendaal, Hervormde Kerk
(Rozendaal, voormalige Protestantse kerk, Kerklaan 17)
De
dispositie is die als bij oplevering van het nieuwe binnenwerk in 1880. In 1880
kreeg het orgel ook zijn huidige plaats.
Verdere lotgevallen:
1994, A.H. de Graaf, restauratie.
Bronvermelding:
Tilburgsche Courant, 19-09-1880, 3; R.W. van
Straten, 'Wat de restauratie aan het licht bracht', bijdrage in: div.
schrijvers, Het Leichel orgel in de Kerk
van Rozendaal gerestaureerd (Rozendaal 1994), 35-38.
IV
16.
Velp, Hervormde Kerk
(Velp [Gdl], Protestantse Grote Kerk, Kerkstraat 32)
De
door Bouman vastgelegde dispositie wijkt af van bewaard gebleven brieven van
Hermann Leichel. Mogelijk gaat het om de situatie 1935-1990.
Lotgevallen:
1772, Hess, gebouwd voor de r.k. O.L.V. ten Hemelopneming ('buiten de
Wittenvrouwenpoort') te Utrecht.
1814, Meere, plaatsing te Velp.
1893, E. Leichel, wijziging. Uitbreiding met pedaaltorens en verbindingsvelden.
1903, E. Leichel, herstelling.
Na
deze laatste twee ingrepen resteerde van het Hess-orgel slechts nog het
middelste deel van het front.
1935, Valckx & van Kouteren, verbouwing.
1990, A.H. de Graaf, reconstructie situatie Hess, met behoud van de torens van
Leichel en
met daarin een vrij pedaal.
2024, Elbertse & van Vulpen, groot onderhoud en uitbreiding met een tweede
klavier.
Bronvermelding:
Herman Leichel, Copir-Buch (manuscript
Lochem 1890, kopieën uitgaande post 1890-1901), 36-37, 41-42, 210-216, 221-222,
277; Broekhuyzen, annotatie V 24; Rogér van Dijk,
Ik vind het nog machtig mooi om te doen. De orgelmaker Albert de Graaf,
Het Orgel, 98/5 (2002), 5-11;
De Orgelvriend, 66/4 (2024), 3.
IV
16.
Velp, Gereformeerde Kerk
(Velp [Gdl], voormalige Gereformeerde Kerk, Parkstraat 3)
De
dispositie is bijna identiek aan een opgave van Flentrop.
Verdere lotgevallen:
1957, Leeflang, wijziging.
1964, Het orgel is door brand verwoest.
Bronvermelding
Van
Os 2021; Walcker, Opus-Buch 28, 78-87;
www.flentrop.nl
(23-12-2003);
www.reliwiki.nl
(12-07-2021).
IV
16.
Rheden, Hervormde Kerk
(Rheden, Protestantse Dorpskerk, Dorpsstraat 51)
De
dispositie is die over de periode 1878-1954.
Verdere lotgevallen:
1954, Sanders, wijziging.
1978, Blank, restauratie. Het Hoofdwerk is hersteld naar de situatie 1816; het
Bovenwerk is
nieuw.
Bronvermelding:
Dirk Molenaar, De Meere-orgels van Rheden,
De Orgelvriend, 44/7-8 (2002),
6-11.
IV
17.
Dieren, Roomsch-Katholieke Kerk
(Dieren, voormalige Rooms-Katholieke O.L.V. ten Hemelopneming, Hogestraat 12)
De
dispositie is die als bij oplevering in 1949.
Verdere lotgevallen:
1975, De kerk wordt buiten gebruik gesteld. Het orgel is gesloopt.
Bronvermelding:
https://pelsenvanleeuwen.nl
(22-02-2021);
www.orgbase.nl
(13-07-2021).
IV
17.
Driel, Hervormde Kerk
(Driel, Protestantse O.L.V.-kerk, Kerkstraat 8)
De
dispositie is die over de periode 1916-196x.
Verdere lotgevallen:
1944, De kerk raakt beschadigd tijdens de slag om Arnhem. Het orgel stond
tijdelijk in weer
en wind.
196x, Herintonatie en dispositiewijziging.
2003, Pels & van Leeuwen. Het orgel wordt gedemonteerd en opgeslagen in
's-Hertogenbosch.
2004, Feenstra, plaatsing van een historisch instrument in Driel.
2006, Het Standaart-front wordt herplaatst in de Dorpskerk van Reeuwijk ter
camouflage van
een elektronisch instrument.
Bronvermelding:
www.standaart-orgels.nl
(13-07-2021);
www.orgbase.nl
(13-07-2021); Gerco Schaap, Engels orgel
begint in Driel een tweede leven, De
Orgelvriend, 46/3 (2004), 6-13.
IV
17.
Driel, Roomsch-Katholieke Kerk
(Driel, voormalige Rooms-Katholieke H. Maria Geboortekerk, Kerkstraat 27)
Voor wat betreft de dispositie heb ik geen vergelijkingsmateriaal gevonden.
Verdere lotgevallen:
1944, Het kerkgebouw raakt in september tijdens de slag om Arnhem zwaar
beschadigd, het
orgel vermoedelijk ook.
1951, Gebr. Vermeulen, nieuw orgel.
Bronvermelding:
www.reliwiki.nl
(13-07-2021).
IV
18.
Bennekom, Hervormde Kerk
(Bennekom, Protestantse Oude Kerk, Dorpsstraat 45)
De
dispositie is die over de periode 1925-1940. De door Bouman gememoreerde
wijziging in 1930 moet zijn 1925.
Verdere lotgevallen:
1992, Flentrop, restauratie en uitbreiding, waarbij gebruik gemaakt is van
Leichel-
componenten van elders.
Bronvermelding:
Bert Wisgerhof, Leichel-orgel Oude Kerk
Bennekom gerestaureerd, Organist &
Eredienst, dec. 1993, 253-255.
IV
18.
Bennekom, Gereformeerde Kerk
(Bennekom, Protestantse Brinkstraatkerk, Brinkstraat 41)
De
dispositie is vermoedelijk die over de periode 1906-1935.
Verdere lotgevallen:
1937, J.G. Kunst, nieuw orgel waarin pijpwerk uit het Proper-orgel werd
verwerkt.
Bronvermelding:
Seijbel 1962, 49-50; De Harp, 33/6
(1938), 45.
IV
18.
Bennekom, Gereformeerde Kerk
(Bennekom, Protestantse Brinkstraatkerk, Brinkstraat 41)
De
dispositie is die over de periode 1937-1955, al ontbreekt in Boumans opgave op
het hoofdwerk een Fluit 4'.
Verdere lotgevallen:
194x, Het orgel loopt schade op als gevolg van oorlogshandelingen.
1955, De Koff, herstelling, wijziging.
1982, Fama & Raadgever, nieuw orgel. Het lot van het Kunst-orgel is onbekend.
Bronvermelding:
Reclamefolder fa. Kunst; Seybel 1962. 49-50;
Organist & Eredienst, sept. 1982,
colofon.
IV
19.
Ede, Hervormde Kerk
(Ede, Protestantse Oude Kerk, Grotestraat 58)
De
dispositie is die over de periode 1918-1937.
Verdere lotgevallen:
1937, Pels, wijziging.
19xx, Wijziging.
1959, Pels, wijziging.
1963, Het orgel wordt gesloopt. Enig pijpwerk is hergebruikt in het (toenmalige)
orgel van de
Nieuwe Kerk te Ede.
Bronvermelding:
Het Orgelblad, 2/6 (1959), 94-95; Van der
Heijden, 38-39.
IV
19.
Ede, Gereformeerde Kerk
(Ede, Protestantse Noorderkerk, Amsterdamseweg 9)
De
dispositie is die over de periode 1935-1963.
Verdere lotgevallen:
1963, A.H. de Graaf, windladerestauratie.
1979, Hendriksen & Reitsma, restauratie. Het pedaal van mechanische tractuur
voorzien.
1989, Kaat & Tijhuis, herstel balgen.
2023, Op 27 augustus is de laatste eredienst gehouden.
Bronvermelding:
Van der Heijden, 27-28;
Contactbrief 157,
Verzamelblad voor Kerkkaarten-verzamelaars (Nov. 2023).
IV
20.
Ede, Lutherse Kerk
(Ede, Evangelisch Lutherse Kerk, Beukenlaan 12)
De
dispositie is die over de periode 1929-1949.
Verdere lotgevallen:
1949, Flentrop, restauratie, tractuur- en dispositiewijziging.
1970, Pels & van Leeuwen, nieuw orgel. Het Pels-orgel is gesloopt.
Bronvermelding:
Van
der Heijden, 21.
IV
20.
Lunteren, Hervormde Kerk
(Lunteren, Protestantse Oude Kerk, Dorpsstraat 34)
De
dispositie is die als bij plaatsing in 1876, Seijbel meldt een Clarinet 4' in
plaats van een een 8'. Het orgel
werd in 1876 gekocht van de r.k. St.-Georgiuskerk te Bredevoort en is door
Schwartze in Lunteren geplaatst.
Verdere lotgevallen:
1959, Reil, restauratie en wijziging.
1981, Reil, nieuwbouw met gebruikmaking van delen van de oude kast. Enig
pijpwerk uit het
hier beschreven instrument werd gebruikt ten behoeve van orgels in
Scherpenzeel en
Woudenberg.
2021, Reil, groot onderhoud.
Bronvermelding:
Seijbel 1962, 49; Kroniek,
De Mixtuur, nr. 38 (1982), 301;
www.reil.nl
(25-11-2021).
IV
21.
Lunteren, Gereformeerde Kerk
(Lunteren, Protestantse Gereformeerde Kerk, Oranjestraat 31)
De
dispositie is die over de periode 1901-1953.
Verdere lotgevallen:
1953, Dispositiewijziging.
1958, Koppejan, demontage.
1959, Het orgel wordt verplaatst naar de Gereformeerde kerk in Nijkerkerveen,
dispositiewijziging en nieuwe kast.
1985, Het orgel gaat over in particuliere handen.
1986, Het orgel wordt verkocht aan een andere particulier te Zelhem, restauratie
in eigen
beheer, wederom een nieuwe kast, uitbreiding met vrij pedaal.
1988, Het instrument wordt verkocht aan de Duitse orgelmaker Kabout, die het al
vast
uitbreidde met een 2e klavier.
1995, Kabout, plaatsing als koororgel in de r.k. Sankt Margarethakirche te Brühl
[D].
Bronvermelding:
http://people.zeelandnet.nl/aboogert/orgel/geschiedenis.htm
(30-12-2003).
IV
21.
Barneveld, Hervormde Kerk
(Barneveld, Protestantse Oude Kerk, Torenplein 1)
De
dispositie is die over de periode 1930-1956.
Verdere lotgevallen:
1956, Leeflang, restauratie, uitbreiding met pedaaltorens in bijpassende stijl.
1983, Leeflang, deelrestauratie.
2009-2012, Reil, gefaseerd herstel.
2018, Reil, herstelling.
Bronvermelding:
Victor Timmer, Paradisiana, Enige
onderzoekingen naar veronderstelde werkzaamheden van een Amsterdams orgelmaker,
De Mixtuur, nr. 36/37 (1981),
210-276;
www.orgelnieuws.nl (07-05-2012);
www.orgbase.nl
(14-07-2021).
IV
22.
Barneveld, Gereformeerde Kerk
(Barneveld, voormalige Gereformeerde kerk, Nieuwstraat 44)
De
dispositie is die over de periode 1921-1929.
Lotgevallen:
1888, In Amsterdam wordt een kabinetorgel uit +1800 aangekocht en daarna
geplaatst in
Barneveld.
1929, Koppejan, vergroting.
1937, Koppejan, uitbreiding met een 2e klavier.
1960, Koppejan, het orgel verplaatst naar de Hervormde kerk van Kootwijkerbroek,
herstelling en wijziging.
1983, Blank, nieuw orgel in Kootwijkerbroek. Het hierboven beschreven orgel is
verkocht aan
een particulier in Opheusden.
1985, Orgel door liefhebbers herplaatst in diens houthandel.
Bronvermelding
Seijbel 1962, 38-39; Kroniek,
De Mixtuur, nr. 53 (1986), 136;
Jakob Feijen, Een kerk onderweg 1887 - 4
september - 1987: geschiedenis van de Gereformeerde kerk te Barneveld
(Barneveld 1987), 45.
IV
22.
Ermelo, Gereformeerde Kerk
(Ermelo, Protestantse Immanuëlkerk, Stationsstraat 137)
De
dispositie is die over de periode 1921-1939.
Verdere lotgevallen:
1955, Valckx & van Kouteren, restauratie en uitbreiding.
1981, Reil, nieuw orgel. Het lot van het Elbertse-orgel is onbekend.
Bronvermelding:
Organist & Eredienst, 21/230 (1955), 1465.
IV
23.
Ermelo, Stichtingskerk Veldwijk
(Ermelo, Protestantse Lucaskerk, Veldwijk 75)
De
dispositie is als bij oplevering in 1921.
Verdere lotgevallen:
1936, De Koff, herstelling.
1987, A.H. de Graaf, nieuw orgel. Het De Koff-orgel werd per pijp aan
liefhebbers verkocht.
Bronvermelding:
Het Orgel, 33/5 (1936), 30;
Kroniek, De Mixtuur,
nr. 60 (1988), 472-474.
IV
23.
Harderwijk, Hervormde Kerk
(Harderwijk, Protestantse Grote Kerk, Kerkplein 1)
De
dispositie is die over de periode 1912-1953.
Verdere lotgevallen:
1953, De Koff, restauratie en dispositiewijziging.
1981, Flentrop, restauratie en herstel situatie 1827.
Bronvermelding:
Orgelbouwnieuws: Harderwijk, Grote of Onze Lieve Vrouwe kerk,
Het Orgel, 77/20 (1981), 338.
IV
25.
Nijkerk, Hervormde Kerk
(Nijkerk, Protestantse Catharinakerk, Holkerstraat 1)
De
dispositie is die over de periode 1910-1954.
Verdere lotgevallen:
1954, Koch, dispositiewijziging en herstel.
1956-1960, Van Vulpen, intonatiecorrecties.
1976, Van Vulpen, deelrestauratie.
1983-1988, Van Vulpen, deelrestauratie.
Bronvermelding:
Jan
Jongepier, Het orgel in de Grote kerk van
Nijkerk, Het Orgel, 85/5
(1989), 238-247.
IV
25.
Nijkerk, Gereformeerde Kerk
(Nijkerk, voormalige Gereformeerde Kruiskerk, Venestraat 44)
De
dispositie is die over de periode 1897 tot de eerste wijziging.
Verdere lotgevallen:
19xx, Uitbreiding met Subbas 16'.
1950, Sanders, restauratie en dispositiewijziging.
1975, Kerk en orgel zijn op 30 juli als gevolg van brand ten onder gegaan.
Bronvermelding:
Peter van Dijk, Nieuw Blank-orgel in de
Kruiskerk te Nijkerk, Het Orgel,
74/12 (1978), 384.
IV
26.
Culemborg, Hervormde Kerk
(Culemborg, Protestantse Barbarakerk, Grote Kerkstraat 4)
De
dispositie is die over de periode 1833-1938.
Verdere lotgevallen:
1959, De Koff, dispositiewijziging.
1972, De Koff, restauratie (afgerond door Flentrop), herstel van de
oorspronkelijke situatie.
1989, Flentrop, restauratie windvoorziening.
2013, Van Vulpen, groot onderhoud.
Bronvermelding:
www.orgelnieuws.nl
(29-10-2013).
IV
26.
Culemborg, Lutherse Kerk
(Culemborg, Protestantse Evang. Luth. Kerk, Achterstraat 2)
De
dispositie is die als bij oplevering van het binnenwerk in 1897. In 1924 is de
Trompet 8' vervangen door een
Basson-Hobo 8', mogelijk is het registeropschrift toen niet gewijzigd. Bouman
bedoelt met zijn opmerking over het vorige orgel het voormalige binnenwerk.
Verdere lotgevallen:
1999, Elbertse, restauratie, plaatsing van een historisch tongwerk.
Bronvermelding:
Encyclopedie VI, 46-48.
IV
27.
Culemborg, Rooms-Katholieke Kerk
(Culemborg, Rooms-Katholieke H. Barbara, Markt 50)
De
dispositie is die over de periode 1927-1971.
Verdere lotgevallen:
1948, Elbertse, schoonmaak.
1971, Verschueren, restauratie en uitbreiding met vrij pedaal.
1992, Steendam, schoonmaak, verwijdering van het vrij pedaal.
Bronvermelding:
Ben
Holtkamp, Orgelhistorie van de R.K.
Barbarakerk te Culemborg (Culemborg 1991).
IV
27.
Culemborg, R.K. Seminarium
(Culemborg, voormalig Rooms Katholieke Seminarium, Ridderstraat 198)
Het
bouwjaar luidt 1856. De herstelling door Maarschalkerweerd vond plaats in 1915.
De dispositie is die over de periode 1915-1984.
Verdere lotgevallen:
1936, Elbertse, plaatsing van het orgel in het Kleinseminarie te Apeldoorn.
1951, Elbertse, schoonmaak.
1974, Elbertse en vrijwilligers, het orgel geplaatst in de H. Geestkerk (thans
H. Rafaël
genaamd) te Utrecht-Overvecht.
1984, Elbertse, dispositiewijziging.
2007, Elbertse, groot onderhoud.
Bronvermelding:
Encyclopedie VII, 309-310.
IV
28.
Culemborg, Oud-Katholieke Kerk
(Culemborg, Oud-Katholieke H.H. Barbara &Antonius, Varkensmarkt 18)
De
dispositie is die over de periode na de eerste dispositiewijziging tot 1981.
Verdere lotgevallen:
1949 (of eerder), Sanders, kleine dispositiewijziging
1981, Van der Linden, restauratie, kleine dispositiewijziging.
2024. Van Eeken, herstelling.
Bronvermelding:
S.W.J. Schade van Westrum & J.K.G. Brouwer,
Oud-Katholiek orgelbezit (VII),
De Mixtuur, nr. 57 (1987), 286-290;
Encyclopedie XIII, 280-281; tel.
meded. Henk van Eeken (26-07-2024).
IV
28.
Culemborg, Gereformeerde kerk
(Culemborg, voormalige Gereformeerde Kerk, Ridderstraat 10)
Verdere lotgevallen:
1964, De kerk wordt gesloopt. Het lot van het Dekker-orgel is onbekend.
Bronvermelding:
www.reliwiki.nl
(15-07-2021).
IV
28.
Breukelen, Hervormde Kerk
(Breukelen, Protestantse Pieterskerk, Straatweg 59)
De
dispositie is die vanaf 1867. De
werkzaamheden van Witte vonden niet plaats in 1860 maar in 1867.
Verdere lotgevallen:
1956, De Koff, wijzigingen.
1980, Van Vulpen, restauratie.
2019, Van Rossum, restauratie.
Bronvermelding:
Wim
van der Ros & Gerco Schaap, Het G.T.
Bätz-orgel in de Pieterskerk te Breukelen gerestaureerd,
De Orgelvriend, 61/6 (2019), 12-19.
IV
29.
Breukelen, Gereformeerde Kerk
(Breukelen, Protestantse Pauluskerk, Straatweg 37)
De
dispositie is over de periode 1920 (toen de Cornet werd toegevoegd) tot 1953.
Verdere lotgevallen,
194x, Nees Brouwer, de plaatselijke organist, splitst de Cornet V in 5
afzonderlijke registers.
1953, De Koff, restauratie en uitbreiding.
1983, Flentrop, herstelling na waterschade, dispositiewijziging.
2002, Flentrop, herstelling.
Bronvermelding:
www.utrechtorgelland.nl
(15-07-2021).
IV
29.
Den
Hoef, Roomsch-Katholieke Kerk
(De
Hoef, Rooms-Katholieke St.-Antonius van Padua, Oostzijde 45)
De
dispositie is die als bij aflevering in 1829.
Verdere lotgevallen:
1991, Elbertse, deelrestauratie.
2021, Elbertse, herstelling.
Bronvermelding:
Kroniek,
De Mixtuur, nr. 76 (1994), 854-855;
Het Orgel, 119/2 (2023), 35.
IV
30.
Maarssen, Hervormde Kerk
(Maarssen, Protestantse Dorpskerk, Kerkweg 17)
De
dispositie is die over de periode 1906-1939.
Verdere lotgevallen:
1939, N.A. van Dam, uitbreiding met vrij pedaal.
1980, Flentrop, restauratie, herstel situatie 1790 en aanbrengen van een nieuw
vrij pedaal.
2003, Flentrop, groot onderhoud.
Bronvermelding:
Klaas van Boggelen, Het orgel in de N.H.
Dorpskerk te Maarssen, Het Orgel,
77/10 (1981), 325-329;
www.flentrop.nl
(03-08-2004).
IV
30.
Maarssen, Gereformeerde Kerk
(Maarssen, Protestantse Open Hof-kerk, Kerkweg 60)
Dit
is de dispositie op het moment van plaatsing in Haarlem (1932). Er is mijn geen
oudere dispositie bekend.
Verdere lotgevallen:
1932, Flentrop, nieuw orgelfront (het binnenwerk zou 1933 volgen).
1932, Flentrop. Het Proper-orgel werd geplaatst in de Nederlandse
Protenstantenbond in
Haarlem-Schoten.
1933, Flentrop, wijziging.
1964, De kerk wordt gesloten. Het lot van het Proper-orgel is onbekend.
Bronvermeding:
www.orgbase.nl
(10-06-2021);
www.flentrop.nl
(23-12-2003); zie ook de annotatie onder III 86
IV
30.
Maarssen, Chr. Geref. Kerk
(Maarssen, voormalige Christelijke Gereformeerde kerk, Julianaweg 60)
Verdere lotgevallen:
1972, Het kerkgebouw wordt gesloopt. Het lot van het Dekker-orgel is onbekend.
Bronvermelding:
www.reliwiki.nl
(15-07-2021).
IV
31.
Maarssen, Roomsch-Katholieke Kerk
(Maarssen, Rooms-Katholieke H. Hart van Jezus, Breedstraat 3)
De
dispositie is die over de periode 1835-1985.
Verdere lotgevallen:
1950, Elbertse, herstelling, nieuwe frontpijpen.
1985, Verschueren, restauratie, nieuwe frontpijpen, dispositiewijziging.
2005, Verschueren, herstelling.
Bronvermelding:
Encyclopedie V, 338-339.
IV
31.
Zuilen, Hervormde Kerk
(Oud-Zuilen, voormalige Hervormde kerk, Dorpsstraat 10)
De
dispositie is als bij oplevering in 1894.
Verdere lotgevallen:
1977, Van Vulpen, restauratie.
1999, Van Vulpen, herstelling.
Bronvermelding:
Rogér van Dijk, Orgelbouwnieuws,
De Orgelkrant, 4/5 (1999), 6.
IV
32.
Harmelen, Hervormde Kerk
(Harmelen, Protestantse kerk, Kerkplein 1)
De
dispositie is die als bij oplevering in 1902.
Verdere lotgevallen:
1928, De Koff, schoonmaak.
1981, Flentrop, restauratie.
Bronvermelding:
Encyclopedie XIV, 16-17.
M.b.t. de voorganger van het hier beschreven
orgel:
Dit
betrof een Bätz-orgel uit 1848 dat in 1900 door brand ten onder is gegaan.
IV
32.
Harmelen, Roomsch-Katholieke Kerk
(Harmelen, Rooms-Katholieke St.-Bavo, Ambachtsheerelaan 2)
Het
bouwjaar is 1858. De dispositie is die over de periode 1858-1960.
Verdere lotgevallen:
1960, Jos. Vermeulen, restauratie en uitbreiding.
1964, Jos. Vermeulen, windladen gewijzigd.
Bronvermelding:
Encyclopedie VII, 372-374.
IV
32.
Harmelen, Gereformeerde Kerk
(Harmelen, voormalige Gereformeerde kerk, Dorpsstraat 185)
De
dispositie is die als bij oplevering in 1923.
Verdere lotgevallen:
1977, Het kerkgebouw wordt buiten gebruik gesteld. Het lot van het Dekker-orgel
is
onbekend.
Bronvermelding:
Opdrachtcahier van de fa. A.S.J. Dekker, opus 120 (volgnr. 132);
www.reliwiki.nl
(15-07-2021).
IV
33.
Bunnik, Hervormde Kerk
(Bunnik, Protestantse Oude Dorpskerk, Kerkpad 2)
De
dispositie is die over de periode 1912-1968.
Verdere lotgevallen:
1953, De Koff, wijziging.
1968, De Koff, restauratie en wijziging.
1977, Flentrop, herstelling.
2003, Flentrop, herstelling.
2004, Flentrop, herstelling.
2013, Flentrop, herstelling.
Bronvermelding:
Peter van Dijk met medewerking van Jaap Jan Steensma,
Eindverslag orgelherstel Dorpskerk te Bunnik. (typoscript 2013).
M.b.t. de voorganger van het hier beschreven
orgel:
Zie de annotatie onder II-B 2.
IV
33.
Bunnik, Roomsch-Katholieke Kerk
(Bunnik, voormalige Rooms-Katholieke H. Barbarakerk, Schoudermantel 47)
De
dispositie is die over de periode 1876-1938.
Verdere lotgevallen:
1938, Jos. Vermeulen, het orgel verplaatst naar H. Hart van Jezus te
Zwijndrecht. Dispositie-
uitbreiding.
1962, Jos, Vermeulen, wijziging.
1966, Jos. Vermeulen, wijziging.
1974, Jos. Vermeulen, herstelling.
1998, De kerk in Zwijndrecht wordt buiten gebruik gesteld.
2014, Elbertse, het orgel verplaatst naar de Bedevaartkerk H.H. Martelaren van
Gorcum te
Brielle, oorspronkelijke dispositie hersteld.
Bronvermelding:
Inventarisatie R.K.-orgelbezit (KKOR 2007);
Encyclopedie X, 312-314;
www.orgelnieuws.nl
(14-07-2014);
IV
33.
Bunnik, Roomsch-Katholieke Kerk
(Bunnik, Rooms-Katholieke H. Barbarakerk, Stationsweg 36)
De
dispositie is die over de periode 1872-1964.
Zie
verder de annotatie onder III-A 10.
IV
34.
Odijk, Hervormde Kerk
(Odijk, Protestantse Witte Kerkje, Zeisterweg 34)
De
dispositie is die als bij oplevering in 1784.
Verdere lotgevallen:
1933, Hage, het orgel verplaatst naar de kapel van de Rechtzinnig Hervormden in
Hoorn en
geplaatst achter een loos front.
1967, Fama & Raadgever, demontage in verband met de kerkrestauratie.
1973, Fama & Raadgever, restauratie
2005, Flentrop, herplaatsing als koororgel van de Protestantse Gertrudiskerk te
Workum.
Bronvermelding:
S.W.J. Schade van Westrum, Beschrijving
van gebouwen en orgels van de Oud-Katholieke Kerk - Schiedam (stencils
11-11-1941 & 24-08-1953); E. van Punt & J.P.H. van der Knaap,
Het oude orgel in de nieuwe kapel te Hoorn
(Hoorn 1973);
Friese Orgelkrant 2006, 21.
IV
34.
Werkhoven, Hervormde Kerk
(Werkhoven, Protestantse Stevenskerk, Brink 5)
De
dispositie is die als bij oplevering in 1862.
Verdere lotgevallen:
1976, Van Vulpen, restauratie.
Bronvermelding:
Wisgerhof, 235.
IV
34.
Odijk, Hervormde Kerk
(Odijk, Protestantse Witte Kerkje, Zeisterweg 34)
De
kern van dit instrument is een orgel dat werd gebouwd ten behoeve van het
Conservatorium te Utrecht. Bij de oplevering werd het echter afgekeurd, waarna
er twee andere orgels uit werden samengesteld, die geplaatst werden in de
Hervormde kerken van resp. Cothen en Odijk.
Voor wat betreft de dispositie heb ik geen vergelijkingsmateriaal gevonden.
Verdere lotgevallen:
1972, Blank, nieuw orgel. Het Verweys-orgel is gesloopt.
Bronvermelding:
www.pknodijk.nl
(02-11-2011);
www.orgbase.nl
(26-04-2023).
IV
35.
Werkhoven, Roomsch-Katholieke Kerk
(Werkhoven, Rooms-Katholieke O.L.V. Tenhemelopneming, Herenstraat 9)
De
dispositie is vermoedelijk die over de periode 1908-1940.
Verdere lotgevallen:
1940, Pels, nieuw orgel waarin pijpwerk uit het Bätz-orgel is verwerkt.
Bronvermelding:
Broekhuyzen-commentaar W 56.
IV
35.
Ouden Rijn, Roomsch-Katholieke Kerk
(De
Meern - Oudenrijn, Rooms-Katholieke O.L.V. ten Hemelopneming, Past. Boelenslaan
9)
De
dispositie is die als bij oplevering in 1888.
Verdere lotgevallen:
1940, Elbertse, overplaatsing van het orgel naar het nieuwe kerkgebouw.
1987, Elbertse, restauratie.
Bronvermelding:
www.orgelmakers.nl
(15-07-2021).
IV
35.
Werkhoven, Roomsch-Katholieke Kerk
(Werkhoven, Rooms-Katholieke O.L.V. Tenhemelopneming, Herenstraat 9)
De
dispositie is die als bij oplevering in 1940.
Verdere lotgevallen:
2006, Brink, herstelling
Bronvermelding:
Inventarisatie R.K.-orgelbezit (KKOR 2007).
IV
36.
De
Meern, Hervormde Kerk
(De
Meern, Protestantse Marekerk, Zandweg 126)
De
geschiedenis is niet geheel correct weergegeven. In 1903 werd het eerste orgel
in gebruik genomen, kennelijk geleverd door Proper. Echter in 1912 al besloot
men over te stappen op een groter en duurzamer instrument. Dát orgel werd
geleverd door Mart. Vermeulen. Voor wat betreft de dispositie van het
Vermeulen-orgel heb ik geen vergelijkingsmateriaal gevonden.
Verdere lotgevallen:
1952, De Koff, nieuw orgel. Het lot van het Vermeulen-orgel is onbekend.
Bronvermelding:
www.marekerkdemeern.nl
(02-05-2006).
IV
36.
Vleuten, Hervormde Kerk
(Vleuten, Protestantse Torenpleinkerk, Schoolstraat 5)
De
dispositie is die over de periode 1905-1971.
Verdere lotgevallen:
1971, De Koff, demontage.
1972, Flentrop, restauratie.
2020, Van Rossum, restauratie.
Bronvermelding:
Gerco Schaap, Het Bätz-orgel in de
Torenpleinkerk te Vleuten. De
Orgelvriend, 63/3 (2020), 13-16; Oost, 362;
Encyclopedie IV, 295-297.
IV
37.
Vleuten, Gereformeerde Kerk
(Vleuten, voormalige Gereformeerde Kerk, Loobrug)
Voor wat betreft de dispositie van het Rohlfing-orgel heb ik geen
vergelijkingsmateriaal gevonden.
Verdere lotgevallen:
1952, Wattel, nieuw orgel. Het lot van het Rohlfing-orgel is onbekend.
Bronvermelding:
Organist & Eredienst, 18/195 (1952), 1039.
IV
37.
IJsselstein, Hervormde Kerk
(IJsselstein, Protestantse Oude Nicolaaskerk, Kronenburgplantsoen 1)
De
dispositie is die over de periode 1915-1944.
Verdere lotgevallen:
1944, De Koff, uitbreiding.
1971, Mense Ruiter, demontage, materiaal 1944 uitgenomen en later onder meer
hergebruikt
ten behoeve van het orgel van de Marturiakerk te Assen.
1973, Reil, plaatsing in de Geref. Gemeente Poortkerk te Kampen, vergroting.
Bronvermelding:
Jan
Jongepier, Het orgel in de kerk van de
Geref. Gemeente te Kampen, Het Orgel,
69/10 (1973), 281-282.
M.b.t. de voorganger van het hier beschreven
orgel:
Het Bätz-orgel uit 1750 ging op 10 augustus 1911 als gevolg van brand
verloren.
IV
38.
IJsselstein, Roomsch-Katholieke Kerk
(IJsselstein, Rooms-Katholieke St.-Nicolaasbasiliek, St. Nicolaasstraat 12)
De
dispositie is die over de periode 1908-1954.
Verdere lotgevallen:
1954, Elbertse, dispositiewijziging.
1972, Elbertse, wijziging.
1990, Brink, schoonmaak en herstelling.
2003, Elbertse, herstelling.
2020, Adema, herstelling.
Bronvermelding
Encyclopedie XIV, 281-283;
NotaBene, 13/9 (2020), 5.
IV
38.
Benschop, Hervormde Kerk
(Benschop, Protestantse Kerk, Dorp 210)
De
dispositie is die als in het jaar van oplevering 1755 (niet 1768).
Verdere lotgevallen:
1956, Van Vulpen, demontage.
1961, Van Vulpen, restauratie.
2011, Van Rossum, restauratie en uitbreiding met vrij pedaal.
Bronvermelding:
Peter van Dijk, Het J.H.H. Bätz-orgel in
de Hervormde kerk te Benschop, Het
Orgel, 109/6 (2013), 16-27.
IV
39.
Benschop, Roomsch-Katholieke Kerk
(Benschop, Rooms-Katholieke St.-Victor, Dorp 149)
De
dispositie is die als bij oplevering in 1924.
Verdere lotgevallen:
Onbekend
Bronvermelding:
www.orgelsite.nl
(10-11-2004).
IV
39.
Vreeswijk, Hervormde Kerk
(Nieuwegein-Vreeswijk, Protestantse Dorpskerk, Dorpsstraat 53)
De
dispositie is die van 1906 tot +1965.
Verdere lotgevallen:
+1965,
Dispositiewijziging
1977, Van den Heuvel, restauratie en wijziging.
Bronvermelding:
Encyclopedie XIV, 196-198.
IV
39.
Vreeswijk, Gereformeerde Kerk
(Nieuwegein-Vreeswijk, voormalige Gereformeerde Kerk, Dorpsstraat 18)
De
dispositie is die over de periode 1898 - +1950.
Verdere lotgevallen:
+1950,
Dispositiewijziging.
1969, Fama & Raadgever, onderhoudswerkzaamheden.
+1980,
Aangekocht door E. Verschueren.
1983, Reil, plaatsing in de Kruiskerk te Heerde.
1986, Leeflang, restauratie windladen.
+1990,
In eigen beheer uitgebreid met een Subbas 16'
Bronvermelding:
www.vegkruiskerkheerde.nl
(06-11-2004); Raadgever; Encyclopedie
XIII, 122-123.
IV
40.
Vianen, Hervormde Kerk
(Vianen, Protestantse Grote Kerk, Voorstraat 110)
De
dispositie is die over de periode 1907-1953. De dispositie van het vroegere
binnenwerk heeft Bouman vermoedelijk ontleend aan Hess-vervolg.
Verdere lotgevallen:
1956, Van Leeuwen, nieuw binnenwerk.
2011, Thomas, wederom een nieuw binnenwerk.
Bronvermelding:
Het Orgel, 10/2 (2011), 28-31.
IV
41.
Vianen, Gereformeerde Kerk
(Vianen, voormalige Gereformeerde kerk, Kerkstraat 22)
De
dispositie is die over de periode 1931-1949.
Lotgevallen voor vastlegging door Bouman:
1909, Plaatsing in de Hofpleinkerk van Middelburg, herkomst onbekend. In 1930
werd het te
koop gezet i.v.m. de aanschaf van een nieuw Dekker-orgel.
Verdere lotgevallen:
1949, Van Vulpen, orgel verplaatst naar de Rehobothkerk te Krimpen aan den
IJssel.
1984, Hendriksen & Reitsma, restauratie, dispositiewijziging.
2002, In Krimpen een ander orgel geplaatst. Het hier beschreven orgel ingenomen
door
orgelmakerij Steendam en opgeslagen in Roodeschool.
2006, Steendam, restauratie, dispositiewijziging, plaatsing in de Nesttun
Gravekapell te
Bergen [Noorwegen].
Bronvermelding:
De Banier, 05-04-1930, 3; Cees van der
Poel, Orgelbouwnieuws, De Orgelkrant, 13/5 (2008), 12-13;
Encyclopedie V, 134-136.
M.b.t. de voorganger van het hier beschreven
orgel:
Dekker adverteerde begin 1931 met dit orgel. Den Toom suggereerde op een kopie
van Boumans verzameling herplaatsing in de Gereformeerde kerk van Lopik. Dit
lijkt niet waarschijnlijk. Strunk plaatste daar in 1938 een nieuw unit-orgel.
Met betrekking tot een andere bestemming is tot dusver niets achterhaald.
IV
41.
Vianen, Roomsch-Katholieke Kerk
(Vianen, Rooms-Katholieke O.L.V. ten
Hemelopneming, Brederodestraat 2)
De
dispositie is die over de periode 1922-1994. De werkzaamheden in 1922 werden
opgedragen aan Stinkens, maar uitgevoerd
door De Koff.
Verdere lotgevallen:
1994, Elbertse, restauratie en reconstructie van de situatie 1883.
Bronvermelding:
Aart Bergwerff [red.], Orgelbouwnieuws,
Het Orgel, 91/5 (1995), 182.
IV
42.
Woerden, Hervormde Kerk
(Woerden, Protestantse Petruskerk, Kerkplein 5)
Woerden maakt sinds de provinciale herindeling van 1989 deel uit van de
provincie Utrecht.
De
dispositie is die over de periode 1911-1939.
Verdere lotgevallen:
19xx, Van Vulpen, aanleg noodwindvoorziening.
1969, Van Vulpen, restauratie, herstel van de situatie 1768.
1992, Ven Vulpen, herintonatie.
2019, Van Vulpen, groot onderhoud.
Bronvermelding:
Feike Asma, Rapport inzake het grote orgel
in de Grote of Sint-Petruskerk te Woerden,
Het Orgelblad, 9/7-9 (1966),
101-119; Peter van Dijk, Het J.H.H. Bätz-orgel (1768) in de Petruskerk te Woerden,
Het Orgel, 116/5 (2020), 12-21.
IV
43.
Woerden, Gereformeerde Kerk
(Woerden, Protestantse Opstandingskerk, Wilhelminaweg 8)
Woerden maakt sinds de provinciale herindeling van 1989 deel uit van de
provincie Utrecht.
De
dispositie is die over de periode 1912-1954.
Verdere lotgevallen
1954, Dispositiewijziging.
2002, Flentrop, revisie.
Bronvermelding:
www.advanpelt.nl
(11-10-2012);
www.flentrop.nl
(24-12-2003).
IV
43.
Woerden, Christelijk-Gereformeerde Kerk
(Woerden, voormalige Christelijke Gereformeerde Rehobothkerk, Achterstraat 53)
Woerden maakt sinds de provinciale herindeling van 1989 deel uit van de
provincie Utrecht.
De
dispositie is die over de periode 1923-1979.
Lotgevallen voor vastlegging door Bouman:
1804, Meere, gebouwd voor de Oud-Katholieke H.H. Barbara & Antonius te Culemborg.
1900, Aangekocht door Mart. Vermeulen uit Woerden.
1923, Spiering, orgel geplaatst in de Chr. Geref. kerk te Woerden.
Verdere lotgevallen:
1979, Flentrop, demontage en opslag in Zaandam.
1982, Flentrop, restauratie en plaatsing in de Joriskerk te Erichem.
Bronvermelding:
C.
Bijkerk, Het voormalige en het huidige
orgel in de Chr. Geref. Kerk te Woerden,
De Orgelvriend, 22/10 (1980), 8-11;
www.flentrop.nl
(22-12-2003).
IV
44.
Woerden, Lutherse Kerk
(Woerden,
Evangelisch-Lutherse Kerk, Jan de Bakkerstraat 11)
Woerden maakt sinds de provinciale herindeling van 1989 deel uit van de
provincie Utrecht.
De
dispositie is die als bij oplevering in 1846.
Verdere lotgevallen:
1892, Witte, herstelling.
1947, Flentrop, herstelling.
1983, Flentrop, restauratie.
Bronvermelding:
Wim
van der Ros, Jeroen de Haan: verbonden met
Lutherse liturgie en lol in zijn werk,
De Orgelvriend, 53/9 (2011), 8-14.
IV
44.
Woerden, Roomsch-Katholieke Kerk
Woerden, Rooms-Katholieke St.-Bonaventura, Rijnstraat 60)
Woerden maakt sinds de provinciale herindeling van 1989 deel uit van de
provincie Utrecht.
De
dispositie is die over de periode 1918-1946.
Verdere lotgevallen:
1946, Jos. Vermeulen, dispositiewijziging.
2010, Adema, restauratie, op hoofdlijnen herstel van de situatie 1918.
Bronvermelding:
René Verwer, Het Vermeulen-orgel in de
Sint-Bonaventurakerk te Woerden, De
Orgelvriend, 53/3 (2011), 14-18.
IV
45.
Woerden, Pensionaat St. Joseph
(Woerden, voormalig St.-Joseph-pensionaat van de Zrs.
Franciscanessen van Roosendaal, Meulmansweg)
Woerden maakt sinds de provinciale herindeling van 1989
deel uit van de provincie Utrecht.
De dispositie is die bij oplevering in 1900, op een
onbekend moment is deze aangepast. De oorspronkelijke kast is op een onbekend
moment verdwenen.
Verdere lotgevallen:
196x, Jos. Vermeulen, het orgel verplaatst naar het
St-Jozefpensionaat te Monster.
198x, Het orgel wordt verkocht aan het Rotterdams
Jongenskoor en door vrijwilligers
over geplaatst naar het gebouw de Scheepsbrug te Rotterdam.
2003, Scheuerman, restauratie.
2006, Steendam, demontage en opslag in Roodeschool.
2025, Hillebrand, restauratie en plaatsing als koororgel
in de St.-Andreaskirche in Hildesheim
[D].
Bronvermelding:
Jos
Laus, Het Maarschalkerweerdorgel in de
Scheepsbrug te Rotterdam (typoscript Rotterdam 1999); mondelinge
informatie Sicco Steendam (27-04-2025).
IV
45.
Woerden, fa. Mart. Vermeulen
(Woerden,
voormalige Kerkorgelfabriek Mart. Vermeulen, Voorstraat 7)
Woerden maakt sinds de provinciale herindeling van 1989 deel uit van de
provincie Utrecht.
Dit
orgel maakte ten tijde van Boumans bezoek mogelijk deel uit van de
handelsvoorraad van Mart. Vermeulen (1859-1925), wiens bedrijf door zijn twee
zoons werd voortgezet.
Verdere lotgevallen
Onbekend.
IV
45.
Ter
Aa, Hervormde Kerk
(Nieuwer
ter Aa, Protestantse Dorpskerk, Kerklaan 2)
De
dispositie is die als bij oplevering in 1898. De bouwer is niet de fa. Walker,
maar fa. Forster & Andrews. Het instrument stond oorspronkelijk op de
afscheiding tussen schip en koor.
Verdere lotgevallen:
1953, De Koff, demontage in verband met de kerkrestauratie.
1959, Sanders, herplaatsing aan de torenzijde
1962, Van den Berg & Wendt, restauratie.
1998, Van Eeken, herstelling.
Bronvermelding:
Encyclopedie XIII, 216.