ALBUM MET 96 CARTES DE VISITE VAN GELEERDEN VERZAMELD DOOR JAN VAN DER HOEVEN (1801-1868)

Jan van der Hoeven, hoogleraar te Leiden, maakte reizen in Nederland, Belgie, Frankrijk, Duitsland, het Verenigde Koninkrijk, Denemarken, Zweden en naar Praag. Dikwijls was de aanleiding een congres. Hij was lid van een aantal wetenschappelijke genootschappen. Tijdens de laatste jaren van zijn leven was het de gewoonte om cartes de visite uit te wisselen. Enkele malen maakte hij melding van ontvangst, b.v. van de koning van Zweden. De meeste foto's lijken verkregen te zijn bij ontmoetingen gedurende zijn reizen.

Jan van der Hoeven was een brief- en reisdagboekschrijver. Hij had een grote algemene belangstelling. Hij schreef over de manier van reizen, de mensen die hij onderweg ontmoette, landschappen, bezienswaardigheden, de theaters. Hij had een voorkeur voor schilderkunst en beeldhouwkunst, met als favoriet de Deense beeldhouwer Thorwaldsen. Zelf was hij een goed tekenaar. Hij illustreerde ook zijn eigen boeken.

Een aantal brieven en dagboeken van zijn reizen zijn bewaard gebleven via zijn enige hem overlevende zoon Jan (1834-1900). Nog bestaande reisdagboeken of brieven zijn er van: 1824 Reis naar Parijs en Duitsland samen met zijn vriend Gerrit de Vos. Dit dagboek is gepubliceerd in 1926 in het Rotterdamsch Jaarboekje door zijn kleinzoon Abraham van der Hoeven en later door zijn nazaat W.A.D. van der Hoeven.




Uit opmerkingen en foto's blijkt dat hij meer van dergelijke reizen maakte. De dagboeken en brieven werden geschreven in hotels met pen en inkt van het hotel, vaak van slechte kwaliteit. Voor de huidige lezer zijn ze nog boeiend. Ze geven een goed beeld van de manier van reizen, de mensen en hun gewoonten onderweg, de landschappen en bezienswaardigheden.

Jan van der Hoeven werd in 1801 in Rotterdam geboren als 4e en jongste zoon van Abraham van der Hoeven, koopman, (1763-1803) en Maria van der Wallen van Vollenhoven (1773-1840). Zijn vader ging failliet gedurende de Franse tijd en is volgens overlevering van verdriet gestorven. Nazaten bleven generaties lang anti frans.
Maria hertrouwde in 1810 met Dr. Martinus Pruys, arts, volgens overlevering een uitstekende 2e vader. Zijn oudste broer Cornelis Pruys van der Hoeven (1792-1871), met wie hij levenslang een zeer hechte band had, werd hoogleraar in Leiden. De tweede broer Pieter van der Hoeven(1793-1830) werd makelaar. De derde broer Abraham des Amorie(1798-1855) werd hoogleraar aan het Remonstrants Seminarium te Amsterdam. Jan trouwde in 1826 met Anna van Stolk (1804-1840), dochter van Abraham van Stolk en Joanna van der Pot. Uit dit huwelijk werden 7 levende kinderen geboren, waarvan 3 hem zouden overleven: Maria, Jan en Matta Cornelia. Anna stierf in het kraambed van een doodgeboren tweeling. De familie was zeer betrokken bij de Remonstrantse kerk. Jan van der Hoeven bezocht gedurende zijn reizen protestantse kerkdiensten, soms 2x per dag. Men had veel belangstelling voor politiek, kunst en cultuur.

Jan van der Hoeven werd in 1819 ingeschreven als student genees- en heelkunde in Leiden. In 1822 promoveerde hij op een zoologisch onderwerp (Dissertatio de sceleto piscium ) en in 1824 op een medisch onderwerp. Kort daarna maakte hij zijn eerste grote reis, naar Parijs en Duitsland. Hierna vestigde hij zich als geneesheer en lector in Rotterdam. In 1826 werd hij in Leiden benoemd tot buitengewoon, in 1835 tot gewoon hoogleraar. Een speciale belangstelling had hij voor negers en Joden. De Ashantiprinsjes Kwasi Boachi en Kwami Poku liet hij portretteren door de schilder Cornet, die ook zijn eigen kinderen had geschilderd. Deze 2 portretten bevinden zich nog bij nazaten. Hij had een warme vriendschap met Dr. Deen in Zwolle, reisde samen met Dr. Salomon, en was verontwaardigd dat Remak in Duitsland niet hoogleraar kon worden. Onderweg merkt hij Joden op, overigens net als andere typen mensen. Hij werd vooral bekend door zijn dierkunde handboeken. Hij vond het moeilijk zijn moederloze kinderen achter te laten, later nam hij kinderen mee. Hij had grote bewondering voor Duitsland dat een steeds moderner land werd. Op zijn (laatste?) reis in 1845 naar Belgie en Frankrijk klaagde hij over de onhebbelijke Belgen en het achterlijke vervoer in Frankrijk. Hij genoot van de gastvrijheid van de Schotten en Engelsen. Zijn favoriete reisdoel lijkt Scandinavie te zijn geweest.

Gedurende zijn laatste reizen was hij duidelijk minder fit. Gedurende zijn reis naar Engeland in 1860 vergat hij zijn bagage in de trein, kon moeilijk op Engelse woorden komen en miste, omdat hij de discussies niet meer goed kon volgen, de beroemde woordenwisseling tussen Huxley en de bisschop. Zijn laatste reis was kennelijk die naar Zweden. Hij genoot en nog van maar klaagde over vermoeidheid. In 1868 overleed hij in Leiden, volgens overlevering aan tuberculose. Hij zou al eerder aan deze ziekte geleden hebben.

2015 door J.C. van Vrede-van der Hoeven


01 Althanase Charles Coquerel Parijs 1795- 1868

Theoloog, 12 jaar predikant in Nederland, preekte in Amsterdam, Leiden en Utrecht. Zoon van de zooloog Jean Charles Coquerel.
Fotograaf: Fotograaf onbekend


02 Jean Louis Agassiz Zwitserland 1807-Cambridge USA 1873

Arts, bioloog, tegenstander van Darwin.
Fotograaf: Fotograaf onbekend


3. John Phillips 1800-1874

Iers Geoloog.
Fotograaf: B.J.Whitlock, Birmingham, President Phillips


4. Pieter Bleeker, Zaanstad 1819-den Haag 1878

Nederlands arts en ichtyoloog
Fotograaf: H.P.N.'t Hooft, 's Grav., fecit 10.12.1867


5. Karl Ernst von Baer, 1792-1876

Ests bioloog, geoloog, geograaf
Fotograaf: Philip Hoff Frankfurt a/M


6. Wilhelm Friedrich Behn?


Fotograaf: J.M.Graack, Kiel


7. Boie

Onleesbare tekst 1862
Fotograaf: F.Brutt,Kiel 1868


8. Pierre Joseph van Beneden

Belgisch zooloog, paleontoloog a l'ami Van der Hoeven Louvain 18 ...1864 handtekening
Fotograaf: Ghemar Freres, Bruxelles


9. Gaspard Auguste Brulle, 1809-1873

Frans Entomoloog Prof a la Faculte des Sciences de Brulle de Dijon


10. Charles Lyell 1797-1875?


Fotograaf: Mayland Cambridge 1862


11. Carl Gustav Carus, 1789-1869

Duits arts, natuurfilosoof, schilder
Fotograaf: Johann Georg Bonfet, Dresden


12. Rene Edouard Claparede, 1832-1871

Zwitsers arts, zoöloog, hoogleraar te Geneve Ed. Claparede a son collegue Prof. van derHoeven
Fotograaf: Lacombe &Lacroix Geneve


13. Onbekend


Fotograaf: M.Bowness Ambleside


14. Franciscus Cornelis Donders 1818-1889

Nederlands arts
Fotograaf: Henri Pronk, Utrecht/Zwolle


15. Joseph Barnard Davis, 1801-1881

Engels arts, cranioloog
Fotograaf: G.Henshall Hanley


16. Gustav Wilhelm Johan von Duben, 1822-1892

Zweeds anatoom
GustvonDuben Leyden, May 18
Fotograaf: Ernest Edwards 20 Baker St W.


17. Andre Marie Dumeril, 1774-1860

Frans zoöloog, anatoom
handtekening 1774 +1860
Fotograaf: onbekend


18. Auguste Dumeril 1812-1870

Frans arts, zoöloog
AAugDumeril
Fotograaf: Disderi Paris London


19. Christian Gottfried Ehrenberg (1795-1876)

Duits Microbioloog, zoöloog, geoloog
ProfrEhrenberg Berlin
Fotograaf: Loescher & Petsch, Leipzigerstr.


20. David Frederik Eschricht, 1798-1863

Deens fysioloog
D.F.Eschricht Prof. zu Kopenhagen
Fotograaf: ?


21. Johan Georg Forchhammer, 1794-1865

Deens mineraloog, geoloog
......Professor J.v.der Hoeven fr.... handtekening
Fotograaf: Rudolph Stiegler Kobenhavn


22. John Goodsir, 1814-1867

Schots anatoom
died March 6th 1867 at 52 Fotograaf: P.Thomson


23. Karl Gegenbauer, 1826-1903

Duits anatoom
Gegenbauer + 1903
Fotograaf: Carl Schenk in Jena


24. Francois Louis Paul Gervay (1816-1879)

Frans paleontoloog, entomoloog
Paul Gervais
Fotograaf: Crespon Nimes


25. George Robert Gray (1808-1872)

Brits zoöloog
Fotograaf: Maull & Polyblank London


26. John Edward Gray, 1800-1875

Brits zoöloog
Maria Emma & John Edward Gray
Fotograaf: The London School of Photography Mr.S.Prout Newcombe


27. Ernst Heinrich Haeckel, 1834-1919

Duits zoöloog en filosoof
Dr. E.H.Haeckel Prof.Jena n.1834
Fotograaf: Gebruder Grunder Berlin


28. Pieter Harting 1812-1885

Nederlands bioloog, arts
P.Harting Prof te Utrecht
Fotograaf: A.A.Vermeulen Utrecht


29. Alexander Willem Michiel van Hasselt, 1814-1902

Nederlands arts,bioloog
Dr. A.W.M.van Hasselt
Fotograaf: A.A.Vermeulen Utrecht


30. G.M.Humphrey

G.M.Humphrey M.D. ..R.S. in Cambridge
Fotograaf: Maull & Polyblank London


31. Joseph Hyrtl 1785-1866

Oostenrijks anatoom
Fotograaf: F.Schultz Wien


32. William Jardine 1800-1874

Schots natuuronderzoeker
Fotograaf: J.H.Maguire


33. Georg Friedrich von Jäger 1785-1866

Duits arts en paleontoloog
Fotograaf: F.Brandseph Stuttgart


34. John Gwyn Jeffreys, 1809-1885

Brits zoöloog
J. Gwyn Jeffreys 19 octr.1865
Fotograaf: Maull &Co London


35. Joseph Beete Jukes 1811-1869

Brits geoloog
J.Beete Jukes
Fotograaf: H.J.Whitlock Birmingham


36. Wilhelm Moritz Keferstein, 1833-1870

Duits naturalist
Herrn Prof. v.d.Hoeven verehrungsvoll von Wilh. Keferstein Octob. 1863
Fotograaf: Hermann Stromfeldt Göttingen


37. Ernst Gustav Kraatz? 1831-1909?

Duits entomoloog
Fotograaf: Heinrich Harmsen Wien


38. K..?

Geen naam of opschrift
Fotograaf: A.A.Vermeulen Utrecht


39. Jacobus Ludovicus Conradus Schroeder van der Kolk, 1797-1862

Nederlands anatoom
Fotograaf: W.C.van Dijk Utrecht


40. K?...geen naam of opschrift


Fotograaf: ?


41. August David Krohn 1803-1891

Zoöloog
Dr.A.Krohn Aug.1864
Fotograaf: ?


42. Michele Lessona 1823-1894

Italiaans zoöloog
A .....J Van den Hoeven un senso d'altissima stima Michele Lessona Torin..23 Febr...1867
Fotograaf: Photographie Parisienne Turin


43. Dominique Auguste Lereboullet 1804-1865

Frans arts en zoöloog
ALereboullet 1864
Fotograaf: Ch. Winter Strassbourg


44. Jean Theodore Lacordaire, 1801-1870

Belgisch entomoloog
A Monssieur Van der Hoeven Th.Lacordaire
Fotograaf: Servais Freres Liège


45. Karl Georg Friedrich Leukart 1822-1898

Duits zoöloog Herrn Prof. van der Hoeven ...freundlichen .......L
Fotograaf: Hans Stix Giessen


46. S.Lovin of Loven

S.Loven Leyden d. 7/8 1867
Fotograaf: August Roesler Stockholm


47. S.Lovin of Loven


Fotograaf: C.G.Carleman Stockholm


48. W. Lilljeborg, 1816-1908

Zweeds zoöloog
W.Lilljeborg in Upsala
Fotograaf: onbekend


49. Douwe Lubach, 1815-1902

Arts met Harting en Logeman oprichter Album der Natuur
D Lubach MD natus Doccomi A 25 Decembr. a-i1815
Fotograaf: Ch.Binger & Co Haarlem


50. Theodore Lyman, 1833-1897

Amerikaans anatoom
Whipplle Boston, postzegel
Fotograaf: Onbekend


51. Müller?


Fotograaf: L.Kuhn Würzburg


52. August Wilhelm Malm, 1821-1882

Zweeds zoöloog
AWMalm
Fotograaf: Henneberg & Rosenstands Kiobenhavn


53. Otto Andreas Mörch 1828-1878

Zweeds/Deens zoöloog
Dr Morch in Kopenhagen
Fotograaf: T.Hammerom Kiobenhavn


54. Otto Andreas Morch? 1828-1878

Zweeds/Deens zoöloog
Dr Morch in Kopenhagen
Fotograaf: T.Hammerom Kiobenhavn


55. Maximilian zu Wied-Neuwied,1782-1867

Duits ontdekkingsreiziger, etnoloog, zoöloog
Maximilian Pr.zu Wied geb.23 ste Sept. 1782 (...Sept 1864)
Fotograaf: A.Hegewald Neuwied


56. Pietro Marchi (1833-....)

Italiaans arts en bioloog
Al Prof.V.D.Hoven recordo del Prof.Pietro Marchi
Fotograaf: L.Reali


57. Jacob Moleschott, 1822-1893

Nederlands physioloog
J.Moleschott Turijn 1867
Fotograaf: Onbekend


58. Giustiano Nicoluccii 1819-1914

Dr. Giustiano Nicoluccii Nato 12 marjo 1819 in Isola di Sora (Italia)
Fotograaf: Fabre Torino


59. Sven Nilsson, 1787-1883

Zweeds zoöloog, archeoloog
Professor S.Nilsson till Herrn Professor van der Hoeven.
Fotograaf: Marie Brooke Stockholm


60. Alexander Davidovic von Nordmann, 1803-1866

Fins bioloog
Prof.Dr.A.Nordmann 1865
Fotograaf: Onbekend


61. Richard Owen, 1804-1892

Engels anatoom, zoöloog, paleontoloog
Rich. Owen ot.60
Fotograaf: Mayall London


62. Richard Owen, 1804-1892

Engels anatoom, zoöloog, paleontoloog
Prof.Owen 1/6
Fotograaf: John & Charles Watkins


63. Heinrich Alexander Pagenstecher, 1825-1889

Duits arts en zoöloog
Alex.Pagenstecher
Fotograaf: Ed.Lange Heidelberg


64. Wilhelm Carl Hartwig Peters, 1815-1883

Duits zoöloog, anatoom, arts
Fotograaf: Philip Graf Berlin


65. Phillips zie nr. 03


Fotograaf: H.N.King Bath


66. Onbekend

Luigi Cantu S.Filippo No 3
Fotograaf: onbekend


67. Martin Rathke, 1793-1860

Duits anatoom, zoöloog
Fotograaf: onbekend


68. Joh. Theodor Reinhardt, 1816-1882

Deens zoöloog
J.Reinhardt d. 12 Oc. 1863
Fotograaf: H.Steenberg Kjobenhavn


69. Jan Evangelista Purkinje, 1789-1869

Tsjechisch anatoom, physioloog
J.E.Purkinje
Fotograaf: onbekend


70. von Humbold?


Fotograaf: onbekend


71. Onbekend


Fotograaf: onbekend


72. Onbekend


Fotograaf: Hills and Saunders Oxford and Eton


73. Jean Louis de Quatrefages,1810-1892

Frans bioloog
Fotograaf: Georges Numa


74. Wilhelm Peter Eduard Simon Ruppel, 1794-1884

Duits zoöloog, ontdekkingsreiziger
Herrn Professor v.der Hoeven in Leyden ....ignat zur freundschaftlichen Erinnerung an Dr Eduard Ruppell in Frankfurt a/M im October 1865
Fotograaf: Botta Como


75. Staring?


Fotograaf: F.Max Bonn


76. Karl Theodor Ernst von Siebold, 1796-1866

Duits arts
Carl Theodor v. Siebold Munchen 1861
Fotograaf: onbekend


77. Karl Theodor Ernst von Siebold, 1796-1866

Duits arts
Carl v.Siebold
Fotograaf: onbekend


78. James Young Simpson,1811-1870

Schots arts
JYSimpson
Fotograaf: Moffat,Edinr


79. Henry Tibbats Stainton 1822-1892

Brits zoöloog
H.J.Stainton
Fotograaf: Lutze &Witte Berlin Stettin Magdeburg


80. Carl Jacob Sundevall, 1801-1875

Zweeds arts en bioloog
CarlJSundevall 1863 (natus 1801)
Fotograaf: Fessler & Steindorff Berlin


81. Fr.Sundevall

Prof ..anat. in Upsala
Fotograaf: onbekend


82. Hermann Schlegel, 1804-1884

Duits ornitholoog
Fotograaf: Oversluijs Delft


83. Japetus Steenstrup, 1813-1897

Deens bioloog, zoöloog Japetus Steenstrup
Fotograaf: Henneberg & Rosenstands Kiobenhavn


84. Graaf Tomaso Salvadori,1835-1923

Italiaans zoöloog en ornitholoog
T.Salvadori
Fotograaf: Le Lieure Turin


85. Franz Hermann Troschel, 1810-1887

Duits zoöloog
Prof. Trosch.t in Bonn
Fotograaf: Reinbold & Leman Berlin


86. Adolfo Targioni Tozzetti, 1823-1902

Italiaans zooloog, botanicus, entomoloog
A Mr J. Van der Hoeven souvenir de Ad. Targioni Tozetti prof. de geologie et d'anatomie pour .. animaux
invertibr... au Musee ... de Florence 29..bre 1867
Fotograaf: Filli Bernieri Torino


87. John Thurnam, 1810-1873

Engels psychiater, etnoloog, archeoloog, cranioloog
Dr. John Thurnam Devizes
Fotograaf: Moira&Haig


88. Baron de la Vallette St George, 1831-1910

Duits zoöloog, anatoom
Adolphe Baron. de la Valette St George in Bonn 1865
Fotograaf: onbekend


89. Rudolf Wagner,1805-1864

Duits anatoom, fysioloog
R.Wagner, obiit 1864
Fotograaf: Hermann Stromfeldt, Gottingen


90. Ernst Heinrich Weber, 1795-1878

Duits arts, anatoom
George Heinrich Weber, geb.in Wittenberg d.24 Juni 1795, photographirt 1861
Fotograaf: August Brasch, Leipzig


91. Wilhelm Eduard Weber, 1804-1891

Duits arts, physioloog, psychiater, anatoom
Herrn Professor v.d.Hoeven mit herzlichen Grusse von Ernst Heinrich Weber. 70 Jahre alt
Fotograaf: Naumann Leipzig


92. Haeckel? Lijkt op die foto.


Fotograaf: onbekend


93. Jeffries Wyman, 1814-1874

Amerikaans arts, antropoloog
Fotograaf: onbekend


94. Edward Perceval Wright 1834-1910

Iers arts, zooloog, botanicus
E.Perceval Wright
Fotograaf: Millard Robinson, Dublin


95. Carl Wedl 1815-1891

Oostenrijks patholoog
Prof.C.Wedl. te Weenen
Fotograaf: J.Bauer, Wien


96. John Obadiah Westwood, 1805-1893

Brits entomoloog, archaeoloog
Prof.Westwood Oxford
Fotograaf: Hills & Saunders, Oxford